
Wat je kind oefent
Boosheid in je lichaam opmerken, stoppen, tot rust komen (bijvoorbeeld met een “drakenadem”) en met woorden zeggen wat ik wil — zonder iemand pijn te doen.
De held heeft een kracht die ontploft als hij of zij boos wordt. Op de voorlaatste pagina ziet de held dat een vriend is geschrokken; op de laatste pagina gebruikt de held de ademhaling en zegt wat hem of haar boos maakt. De techniek komt twee keer terug in het verhaal, en aan het einde zegt de held het in eenvoudige woorden.
Vijf stappen die je kind oefent
Signalen in je lichaam opmerken
Warme wangen, gebalde vuisten, een bonzend hart — “de vulkaan wordt wakker”.
Stoppen en een stap terug
Stop, zet een stap terug, handen bij jezelf. Doe niemand pijn.
Tot rust komen
Een langzame “drakenadem”, zoals verjaardagskaarsjes uitblazen, tot vijf tellen of een rustig plekje.
Met woorden zeggen wat ik wil
“Ik ben boos dat je mijn toren omgegooid hebt. Ik wil hem opnieuw bouwen.”
Goedmaken wat misging
Als er iets kapot is gegaan of iemand pijn heeft — sorry zeggen en helpen.
Hoe het verhaal het laat zien
De held heeft een kracht die naar buiten barst bij boosheid — vuur, storm, een magneet. Je kind kiest de wereld; de vaardigheid is altijd dezelfde.
- 1 · Ontdekken
De vulkaan van de held barst uit en verpest iets moois. Een oude draak laat zien hoe je blaast tot het vuur bedaart.
- 2 · Proberen
Je kind bedenkt wat de held zegt in plaats van te ontploffen. Op een moeilijker moment probeert de held het — en het lukt minstens half.
- 3 · Uitleggen
Een draakje is boos. De held geeft raad in eigen woorden; je kind krijgt de Heldenkaart “Als ik vanbinnen kook, …”.
De laatste pagina van het boek: dezelfde stap thuis — als een zusje de blokkentoren omgooit.
Per leeftijd
- Ontwikkeling
- Kan basisgevoelens onderscheiden (blij, verdrietig, boos, bang); zich inhouden en wachten moet nog geleerd worden. Eén stap en één woord voor het gevoel helpen. Pons et al. 2004; Diamond & Lee 2011
- In het verhaal
- Een kort verhaal zonder spanning; boosheid als een diertje of als het weer, één stap (ademen). Een ouder leest de strip voor.
- Ontwikkeling
- Begrijpt geleidelijk gemengde gevoelens en dat je gevoelens kunt verbergen; kan opmerken waardoor het boos werd. Pons et al. 2004; Harter & Buddin 1987
- In het verhaal
- De volledige routine van vijf stappen; de held benoemt het gevoel en zegt de zin die je kind heeft bedacht.
- Ontwikkeling
- Gevoelig voor “je moet” en voor controle — een controlerende toon verslechterde het diepere leren bij 11- tot 12-jarigen. Je eigen triggers kennen helpt. Vansteenkiste et al. 2005
- In het verhaal
- Boosheid tussen vrienden en bij spelletjes; de nadruk ligt op woorden en goedmaken, minder op “magie”.
- Ontwikkeling
- Regels die op een controlerende manier werden gebracht, hingen samen met meer verzet bij adolescenten; daarom bieden we een eigen plan en respect, geen preek. Van Petegem et al. 2015
- In het verhaal
- Niet preken, meer humor en meer eigen keuzes; bijvoorbeeld een stijl als manga of graffiti.
Waarop we ons baseren
De aanpak
Emotiecoaching: gevoelens mogen er zijn, pijn doen niet. De volwassene benoemt het gevoel en accepteert het, en pas daarna zoeken jullie samen een oplossing. De zelfbeheersing van kinderen verbetert door oefening die geleidelijk moeilijker wordt — daarom keert de techniek in het verhaal terug.
De beoordeling gaat over de aanpak, niet over onze strip — de strip zelf is nog niet wetenschappelijk getest.
Wat onderzoek zegt
Emotiecoaching — een gevoel opmerken, benoemen, accepteren en een oplossing zoeken — werd beschreven door het team van John Gottman.
Na het opvoedprogramma Tuning in to Kids coachten ouders de emoties van hun kinderen meer en wuifden ze die minder weg.
In een vervolgstudie van hetzelfde programma hadden kinderen volgens hun leerkrachten minder gedragsproblemen nadat hun ouders de cursus hadden gevolgd.
Stoppen en zich inhouden (executieve functies) verbetert bij kinderen door oefening die geleidelijk moeilijker wordt.
Het populaire idee dat “wilskracht opraakt” werd in een grote replicatie niet bevestigd (d = 0,04) — daarom gebruiken we het niet in onze verhalen.
Wat we bij dit onderwerp niet beloven
Dat de strip woede-uitbarstingen stopt. Het bewijs geldt voor opvoedprogramma’s; de strip zelf is nog niet getest.
Belangrijkste bronnen
- Gottman, J. M., Katz, L. F., & Hooven, C. (1996). Parental meta-emotion philosophy and the emotional life of families. Journal of Family Psychology, 10(3), 243–268. doi.org/10.1037/0893-3200.10.3.243 metadata
- Havighurst, S. S., Wilson, K. R., Harley, A. E., Prior, M. R., & Kehoe, C. (2010). Tuning in to Kids: Improving emotion socialization practices in parents of preschool children. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 51(12), 1342–1350. doi.org/10.1111/j.1469-7610.2010.02303.x abstract
- Havighurst, S. S., et al. (2013). "Tuning into Kids": Reducing young children's behavior problems using an emotion coaching parenting program. Child Psychiatry & Human Development, 44(2), 247–264. doi.org/10.1007/s10578-012-0322-1 abstract
- Eisenberg, N., Spinrad, T. L., & Eggum, N. D. (2010). Emotion-related self-regulation and its relation to children's maladjustment. Annual Review of Clinical Psychology, 6, 495–525. doi.org/10.1146/annurev.clinpsy.121208.131208 metadata
- Diamond, A., & Lee, K. (2011). Interventions shown to aid executive function development in children 4 to 12 years old. Science, 333(6045), 959–964. doi.org/10.1126/science.1204529 metadata
- Hagger, M. S., et al. (2016). A multilab preregistered replication of the ego-depletion effect. Perspectives on Psychological Science, 11(4), 546–573. doi.org/10.1177/1745691616652873 abstract
- Pons, F., Harris, P. L., & de Rosnay, M. (2004). Emotion comprehension between 3 and 11 years: Developmental periods and hierarchical organization. European Journal of Developmental Psychology, 1(2), 127–152. doi.org/10.1080/17405620344000022 metadata
- Harter, S., & Buddin, B. J. (1987). Children's understanding of the simultaneity of two emotions: A five-stage developmental acquisition sequence. Developmental Psychology, 23(3), 388–399. doi.org/10.1037/0012-1649.23.3.388 metadata
- Vansteenkiste, M., Simons, J., Lens, W., Soenens, B., & Matos, L. (2005). Examining the motivational impact of intrinsic versus extrinsic goal framing and autonomy-supportive versus internally controlling communication style. Child Development, 76(2), 483–501. doi.org/10.1111/j.1467-8624.2005.00858.x abstract
- Van Petegem, S., Soenens, B., Vansteenkiste, M., & Beyers, W. (2015). Rebels with a cause? Adolescent defiance from the perspective of reactance theory and self-determination theory. Child Development, 86(3), 903–918. doi.org/10.1111/cdev.12355 abstract
- samenvatting samenvatting of volledige tekst gelezen
- metadata bibliografische gegevens gecontroleerd
- instelling officieel document van een instelling
Wie dit heeft opgesteld en wanneer
Geschreven door de redactie van Ink & Brave op basis van onze wetenschappelijke onderbouwing (bronnen gecontroleerd op 8 november 2026, laatst bijgewerkt op 9 november 2026).
Als je zin hebt
- Als het rustig is, kunnen jullie samen “drakenadem” spelen — wie kan het langzaamst blazen?
- Je kunt de Heldenkaart op de koelkast hangen. Wil je kind dat niet, dan is dat ook goed.
Als een strip niet genoeg is
- Uitbarstingen zijn heel vaak of lang, of je kind doet zichzelf of anderen daarbij pijn.
- De boosheid gaat samen met verdriet, angst of problemen op school.
- Praat dan met een kinderarts of huisarts, de schoolpsycholoog of vertrouwenspersoon, of een kinderpsycholoog.
Heb je nu meteen hulp nodig? Als iemand in gevaar is, bel dan het alarmnummer — 112 in de EU, 999 in het Verenigd Koninkrijk, 911 in de VS en Canada, 000 in Australië. Hulplijnen voor kinderen en ouders per land
Veelgestelde vragen
Is boosheid normaal bij kinderen?
Ja. Boosheid is een gewoon gevoel. De strip leert je kind niet dat het niet boos mag worden — hij laat zien hoe je tot rust komt en zegt wat je wilt zonder iemand pijn te doen.
Wat is drakenadem?
Langzaam uitademen, alsof je kind de kaarsjes op een taart uitblaast. In het verhaal ziet de held een draak het doen en probeert het dan zelf.
Moet ik mijn kind iets ‘leren’ als het boos is?
Nee. Het verhaal laat de stappen zien. Tijdens een uitbarsting is het genoeg om rustig in de buurt te blijven; over het verhaal kun je later praten als alles weer rustig is — als je dat wilt.
Leesvoer voor ouders
Gepersonaliseerd boek: Boosheid en tot rust komen
Een gepersonaliseerd boek over dit onderwerp — een verhaal voor 9,90 € (1 verhaal · 16 pagina’s) of een heel avontuur voor 24,90 € (3 verhalen · 48 pagina’s), als prentenboek of strip. Eerst een gratis tekening van de held.






